Carnaval: geschiedenis, tradities en kostuums | SillySanta
Carnaval is het uitbundigste volksfeest van het jaar, drie dagen lang verkleden, polonaise lopen en samen feesten in het zuiden en oosten van Nederland. Het wordt traditioneel gevierd op de zondag, maandag en dinsdag vlak voor Aswoensdag, de eerste dag van de christelijke vastentijd. In Limburg heet het Vastelaovend, in Brabant spreekt men van Bourgondisch carnaval, en in Twente vieren ze het lekker op z'n eigen manier. In deze gids lees je waar carnaval vandaan komt, hoe het precies wordt gevierd en wat je het beste kunt aantrekken.
Carnaval is van oorsprong een gekerstend heidens volksfeest. Voordat de katholieke vastentijd van veertig dagen begon, gunde men zichzelf nog een paar dagen van overvloed: lekker eten, drinken en uitbundig feesten. De naam komt waarschijnlijk van het Latijnse carne vale, ofwel "vlees, vaarwel", een afscheid van vlees voor de sobere weken die volgden. Tijdens carnaval draait alles even op zijn kop: de gewone regels gelden niet, iedereen is gelijk en wie zich verkleedt mag voor even iemand anders zijn.
De wortels reiken nog verder terug. De Romeinen vierden in dezelfde periode hun saturnaliën, een feest waarbij slaven meer vrijheid kregen en de sociale rangorde tijdelijk werd omgedraaid. Die geest van omkering, gelijkheid en losbandigheid zie je vandaag nog terug in elke optocht en elk feestcafé.
Onze favoriete carnavalskostuums
1Duivel Onesie Dames – ondeugend rood met hoorntjes, perfect voor wie tijdens carnaval graag een beetje stout is.
2Alien Onesie Heren – buitenaards groen dat gegarandeerd de aandacht trekt in de polonaise.
3Monster Onesie Dames – harig, kleurrijk en lekker over de top, precies zoals carnaval hoort te zijn.
4Eenhoorn Onesie Dames – sprookjesachtig met manen en hoorn voor wie het kleurrijk en vrolijk wil.
Carnaval valt elk jaar op een andere datum, want het feest is gekoppeld aan Pasen. De drie carnavalsdagen vallen altijd vlak voor Aswoensdag, en Aswoensdag ligt precies 46 dagen voor Eerste Paasdag. Omdat de datum van Pasen afhangt van de stand van de maan, schuift carnaval mee: het kan tussen begin februari en begin maart vallen. In 2026 is carnaval van zondag 15 tot en met dinsdag 17 februari. Wil je precies weten hoeveel nachtjes slapen het nog is? Houd dan onze seizoensgids in de gaten, want carnaval en Pasen horen bij dezelfde voorjaarstraditie.
Lentefavoriet
Oversized Paastrui Dames
Trek Oversized Paastrui Dames aan en maak van het paasontbijt een feestje voor het hele gezin.
Carnaval is veel meer dan alleen verkleden. In elke stad en elk dorp regeert tijdens de feestdagen Prins Carnaval, die op zijn beurt wordt bijgestaan door een kleurrijke Raad van Elf. Vaak overhandigt de burgemeester symbolisch de sleutel van de stad aan de prins: de stad is dan even van het volk en het feest mag losbarsten. Veel verenigingen beginnen al op 11 november, de elfde van de elfde, met de aftrap van het seizoen, want elf is het zotte getal van de zotheid.
Het hoogtepunt is bijna overal de grote optocht, meestal op zaterdag of zondag, met indrukwekkende praalwagens die maandenlang in elkaar zijn gezet door fanatieke wagenbouwers. Dweilorkesten trekken al spelend door de straten, er wordt in het plaatselijke dialect gezongen en gebuurt, en boven alles klinkt de bekende groet. In Limburg roep je "Alaaf", in delen van Brabant juist "Hela". Steden krijgen tijdens carnaval zelfs een eigen spotnaam: 's-Hertogenbosch wordt Oeteldonk, Breda heet dan Kielegat en Eindhoven verandert in Lampegat.
Bekijk onze complete carnavalskleding voor dames, heren en kinderen en stel zo een feestelijke groepslook samen voor de drie gekste dagen van het jaar.
Waar in Nederland vieren ze carnaval?
Carnaval is van oudsher een katholiek feest en wordt vooral gevierd in het zuiden en delen van het oosten. In Limburg, waar het Vastelaovend heet, leunt de viering tegen het Rijnlandse carnaval aan. In Noord-Brabant overheerst het Bourgondische carnaval, dat traditioneel wordt afgesloten met een worstenbroodje en koffie. En in Twente, met Oldenzaal als kloppend hart, vieren ze het zo enthousiast dat carnaval er zelfs op de lijst van immaterieel erfgoed staat. Overal verschillen de gebruiken, maar de kern is hetzelfde: samen feesten, lachen en even alle zorgen vergeten.
Wat trek je aan met carnaval?
Verkleden hoort onlosmakelijk bij carnaval, want juist door een kostuum stap je even uit je dagelijkse rol. Vroeger waren de pakjes vaak bewust eenvoudig, met de beroemde blauwe boerenkiel als icoon, maar tegenwoordig kan alles: hoe vrolijker en geks, hoe beter. Een onesie is daarbij een gouden keuze. Hij is warm voor de koude februarinachten, je trekt hem zo over je gewone kleren aan en je staat in een paar tellen helemaal in stijl. Hieronder een paar van onze leukste carnavalskostuums die het op elke optocht of in elk feestcafé goed doen.
Vier je carnaval met de hele groep? Dan staat een set bij elkaar passende onesies extra leuk in de optocht, van de duivel tot de eenhoorn.
Of je nu kiest voor een klassiek duivelpak of een vrolijke eenhoorn, het belangrijkste van carnaval is dat je meedoet en plezier maakt. Alaaf!
De naam carnaval komt waarschijnlijk van het Latijnse carne vale: vlees, vaarwel.
Veel verenigingen trappen het seizoen al af op 11 november, de elfde van de elfde.
Elke vereniging heeft een Prins Carnaval en een Raad van Elf die tijdens het feest de scepter zwaaien.
Tijdens carnaval krijgen steden een spotnaam: Den Bosch wordt Oeteldonk, Breda wordt Kielegat.
Aswoensdag valt precies 46 dagen voor Eerste Paasdag, daarom schuift carnaval elk jaar mee met Pasen.
Veelgestelde vragen over Carnaval: geschiedenis, tradities en kostuums | SillySanta
Carnaval is van oorsprong een gekerstend heidens volksfeest dat vlak voor de katholieke vastentijd valt. De naam komt waarschijnlijk van het Latijnse carne vale, vlees vaarwel, een laatste uitbarsting van overvloed en plezier voordat de veertigdaagse vasten begint.
Carnaval wordt volgens de traditie gevierd op de zondag, maandag en dinsdag direct voorafgaand aan Aswoensdag. Vastenavond, de dinsdag, geldt als de laatste en vaak gekste dag van het feest.
Carnaval is gekoppeld aan Pasen, en de datum van Pasen hangt af van de stand van de maan. Aswoensdag valt 46 dagen voor Eerste Paasdag, en de drie carnavalsdagen liggen daar net voor. Daardoor schuift carnaval mee, ergens tussen begin februari en begin maart.
Carnaval is van oudsher een katholiek feest en wordt vooral gevierd in het zuiden en delen van het oosten. In Limburg heet het Vastelaovend, in Noord-Brabant viert men het Bourgondische carnaval en in Twente, met Oldenzaal als hart, staat het zelfs op de lijst van immaterieel erfgoed.
Verkleden hoort er helemaal bij: hoe vrolijker en geks, hoe beter. Een onesie is een populaire keuze omdat hij warm is voor de koude februarinachten en zo over je gewone kleren heen gaat. Denk aan een duivel, eenhoorn, monster of dino, ideaal voor een groepslook in de optocht.
