Een paasvuur is een groot vreugdevuur dat rond Pasen wordt ontstoken, vooral in het oosten en noorden van Nederland, waar dorpen weken vooraf snoeihout, takken en pallets opstapelen tot een torenhoge paasbult die op Eerste of Tweede Paasdag in vlammen opgaat. In 2026 vallen die dagen op zondag 5 en maandag 6 april, en in honderden buurtschappen in Drenthe, Overijssel, Gelderland en Groningen kleurt de avondhemel dan oranje. Hieronder lees je waar het paasvuur vandaan komt, wanneer en waar je het kunt zien, welke regels er gelden en hoe je er warm en gezellig bij staat.
Een paasvuur is een soort vreugdevuur dat als ritueel tijdens Pasen wordt aangestoken. Er wordt hout verzameld en op een grote stapel gelegd, de paasbult, die soms tientallen meters hoog wordt. Zodra het donker wordt, gaat de stapel in brand. Het spektakel trekt vaak veel toeschouwers en is meestal een echt dorpsgebeuren: jong en oud komen samen om de lente te verwelkomen en het einde van de winter te vieren.
Het paasvuur is geen typisch Nederlands verschijnsel. Het hoort bij een groter Europees paasvuurgebied dat in het noorden door Denemarken loopt en in het zuiden door Zwitserland en Oostenrijk. Het oosten van Nederland vormt de westgrens van dit gebied. Elk land en elke regio kent daarbij zijn eigen subrituelen, van een verbrande stropop in Duitsland tot het slepen van een paasstaak in Twente.
Warm en gezellig bij het paasvuur
1Oversized Paastrui Dames – ruime, zachte trui die je zo over een shirt heen trekt voor een avond buiten in de aprilkou.
2Paastrui Dames – vrolijke paastrui die meteen in de stemming brengt op weg naar de paasbult.
3Paastrui voor Kinderen – kleurrijke trui zodat de kleinsten warm blijven terwijl ze naar de vlammen kijken.
4Blauwe Teddy HappyHoodie – pluizige teddy-hoodie die je na het vuur thuis op de bank lekker aanhoudt.
De oorsprong: van Germaans offervuur tot christelijk lichtsymbool
De wortels van het paasvuur liggen waarschijnlijk in de voorchristelijke tijd. Men vermoedt dat de Germanen al grote vuren ontstaken om de godin Ostara een offer te brengen. Het vuur en de rook stonden symbool voor vruchtbaarheid en een nieuw begin, en daarom wordt Pasen ook wel een vruchtbaarheidsfeest genoemd. Mensen sprongen door het vuur of leidden hun vee tussen twee vuren door, er werd uitbundig gedanst en flink gedronken. Vroeger gebeurde dat op losse boerderijen, later organiseerde men het vuur per buurtschap of dorp.
Toen het christendom zich verspreidde, probeerde de protestantse kerk in de zeventiende eeuw de paasvuren vanwege hun heidense afkomst te verbieden. Dat lukte niet, en dus koos de kerk ervoor de traditie te kerstenen. Het vuur kreeg een nieuwe betekenis: het licht van Pasen en het teken van de Verrijzenis, de overwinning van het leven op de dood door de opstanding van Christus. In christelijke bronnen wordt het in brand steken van bomen en hout met Pasen voor het eerst genoemd in 1559. Wie meer wil weten over de heidense en christelijke lagen van dit gebruik, vindt een toegankelijk overzicht bij geschiedenismagazine Historiek.
Klaar voor Pasen
Roze Bloemen Teddy HappyHoodie
Met Roze Bloemen Teddy HappyHoodie stap je stralend de paasdagen in, van brunch tot buitenspelen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbood de Duitse bezetter het ontsteken van paasvuren in de avond en nacht, omdat de vlammen overvliegende bommenwerpers konden helpen. Alleen overdag mocht het. Na de oorlog kwam de traditie weer op gang, en vanaf 1964 ontstond in het Overijsselse Holten zelfs een echte paasvuurcompetitie tussen buurtschappen.
Wanneer en waar zie je een paasvuur in 2026?
In het Saksische oosten van het land en het zuiden van Drenthe worden de vuren meestal op Eerste Paasdag aangestoken, in de rest van Drenthe en in Friesland juist op Tweede Paasdag. In 2026 betekent dat zondag 5 april of maandag 6 april, telkens kort nadat de duisternis is ingevallen. Een vaste begintijd is er niet: organisaties wachten tot het donker genoeg is, vaak rond een uur of acht tot negen 's avonds.
Trekken jullie er met het hele gezin op uit naar de paasbult? Dan houd je de kinderen met vrolijke paaskleding voor de kleintjes warm en in paasstemming tijdens een lange avond buiten.
De meeste paasvuren vind je in Drenthe, Overijssel, Gelderland en Groningen, met uitlopers in Friesland en het noordoosten van Noord-Brabant. Het bekendste paasvuur staat ieder jaar in het Overijsselse buurtschap Espelo, dat met buurdorpen als Dijkerhoek en Holterbroek strijdt om het grootste en mooiste vuur. In 2012 bouwde Espelo een paasbult van liefst 45,98 meter hoog en haalde daarmee het Guinness Book of Records, met zo'n 40.000 toeschouwers als getuige. Sinds een paar jaar staat het Espelose paasvuur op de lijst van immaterieel erfgoed. Een actueel overzicht van de traditie en de huidige regels staat in dit artikel over het paasvuur op Wikipedia.
De paasbult en de lokale tradities
Het verzamelde hout vormt de paasbult, in streektaal ook wel peaskebulte, baak of paasstapel genoemd. Het ophalen ervan heet in Twente poasboeske hoaln: men ging vroeger langs de boerderijen om de troep van de grote voorjaarsschoonmaak op te halen, soms onder het zingen van paasliederen of bedelliedjes. In sommige plaatsen wordt een keuring gehouden, waarbij de mooiste of hoogste paasbult een prijs wint.
Rond het vuur leven tal van eigen gebruiken voort. In en rond Denekamp wordt een paasstaak, een hoge spar, opgehaald en met een teerton naar de paasweide gesleept, om daar samen met het vuur in brand te gaan. In het Twentse Ootmarsum kent men het vlöggeln, waarbij inwoners zingend door de straten naar het marktplein trekken voordat 's avonds het paasvuur wordt ontstoken; de zogeheten poaskearls spelen daarbij een hoofdrol. In het Gelderse Huissen en in delen van Duitsland wordt bovendien een pop verbrand die Judas Iskariot moet voorstellen. Stuk voor stuk fraaie stukjes folklore die het paasvuur veel meer maken dan alleen een groot kampvuur.
Regels, vergunningen en het milieu
Open vuur is in Nederland in principe verboden, maar voor paasvuren verlenen gemeenten doorgaans een ontheffing, mits aan voorwaarden wordt voldaan. Meestal mag er per dorp slechts één openbaar vuur zijn, moet het worden georganiseerd door een buurt- of dorpsvereniging, mag uitsluitend schoon snoeihout worden verbrand en moet het vuur buiten de bebouwde kom liggen. Sinds de invoering van de Omgevingswet in 2024 zijn de regels strenger geworden: organisatoren krijgen vaker met meerdere instanties te maken, moeten aan extra eisen voldoen en zijn meer geld kwijt aan vergunningen.
Ook het milieu speelt een rol. Bij het verbranden van hout komen fijnstof, dioxines en koolstofmonoxide vrij. Het RIVM berekende dat alle vreugdevuren in Nederland samen, paasvuren voorop, ongeveer 0,5 procent van alle fijnstof veroorzaken, vergelijkbaar met de uitstoot van het vuurwerk tijdens oud en nieuw. Daarnaast kunnen droogte en een hoog risico op natuurbranden ervoor zorgen dat vuren op het laatste moment toch niet doorgaan, zoals in 2019 met tientallen afgelaste paasvuren. Check daarom vooraf altijd even of het paasvuur in jouw buurt is goedgekeurd en doorgaat.
Zo maak je er een gezellige paasavond van
Een paasvuur is bij uitstek een avondje buiten met de hele buurt, dus kleed je op de aprilkou. Het wordt vaak frisser dan je denkt zodra de zon onder is en je een paar uur op het veld staat. Een dikke trui of zachte hoodie, een muts en stevige schoenen maken het verschil tussen een koud kwartiertje en een avond die je tot het laatste vonkje uitzit. Neem warme chocomel of koffie mee in een thermosfles en spreek met buren af op een vast plekje met goed zicht op de paasbult.
Bij thuiskomst is het heerlijk om de buitenlucht van je af te schudden en in iets warms weg te kruipen. Een pluizige paastrui voor dames of een teddy-hoodie houdt de gezelligheid nog even vast terwijl je nakijkt op de foto's van de vlammenzee. Zo wordt een bezoek aan het paasvuur niet alleen een mooi schouwspel, maar ook een warme, ontspannen afsluiting van de paasdagen.
Paasvuur in het kort
In 2026 branden de paasvuren op Eerste Paasdag (zondag 5 april) en Tweede Paasdag (maandag 6 april).
Het hoogste paasvuur ter wereld stond in 2012 in Espelo en was 45,98 meter hoog, goed voor het Guinness Book of Records.
Bij die recordpoging in Espelo waren ongeveer 40.000 toeschouwers aanwezig.
Paasvuren worden in christelijke bronnen voor het eerst genoemd in 1559.
Alle vreugdevuren in Nederland samen veroorzaken volgens het RIVM ongeveer 0,5% van alle fijnstof.
De meeste vuren branden in Drenthe, Overijssel, Gelderland en Groningen.
Veelgestelde vragen over Paasvuur 2026: oorsprong, data en waar je ze ziet
Paasvuren worden ontstoken op Eerste of Tweede Paasdag, vlak na het invallen van de duisternis. In het oosten van het land en het zuiden van Drenthe gebeurt dit meestal op Eerste Paasdag, in de rest van Drenthe en in Friesland juist op Tweede Paasdag. In 2026 vallen die dagen op zondag 5 april en maandag 6 april.
Het paasvuur is een groot vreugdevuur dat rond Pasen wordt ontstoken. Dorpen stapelen snoeihout, takken en pallets op tot een soms tientallen meters hoge paasbult, die als het donker wordt in brand gaat. Het is een eeuwenoude traditie en meestal een echt dorpsgebeuren dat veel toeschouwers trekt.
Open vuur is in Nederland in principe verboden, maar gemeenten verlenen voor paasvuren doorgaans een ontheffing als aan voorwaarden wordt voldaan. Zo mag er vaak maar één openbaar vuur per dorp zijn, moet een buurt- of dorpsvereniging het organiseren en mag alleen schoon snoeihout worden verbrand. Bij droogte of brandgevaar kan een vuur alsnog worden afgelast.
Er is geen vaste begintijd. Organisatoren wachten tot het donker genoeg is, zodat het vuur goed tot zijn recht komt. In de praktijk wordt het paasvuur meestal rond een uur of acht tot negen 's avonds aangestoken.
De meeste paasvuren vind je in Drenthe, Overijssel, Gelderland en Groningen, met uitlopers in Friesland en het noordoosten van Noord-Brabant. Het bekendste paasvuur staat ieder jaar in het Overijsselse Espelo, dat in 2012 met een vuur van 45,98 meter het Guinness Book of Records haalde.
Het paasvuur is waarschijnlijk van voorchristelijke origine: de Germanen ontstaken vuren als offer aan de godin Ostara, waarbij vuur en rook symbool stonden voor vruchtbaarheid en een nieuw begin. Na de kerstening gaf de kerk het vuur een nieuwe betekenis als het licht van Pasen en teken van de Verrijzenis van Christus.
