De vastentijd is de periode van veertig dagen waarin christenen zich, door bewust te minderen en stil te staan, voorbereiden op Pasen. In 2026 begint de vastentijd op Aswoensdag 18 februari en loopt hij tot zaterdag 4 april, de dag voor Pasen. Tussen die twee data zitten 46 kalenderdagen, maar omdat de zes zondagen niet als vastendagen meetellen, blijft de bekende telling van veertig dagen over. Vandaar de tweede naam: de veertigdagentijd.
De vastentijd is van oudsher een tijd van soberheid en bezinning, een rustige tegenhanger van het uitbundige carnaval dat eraan voorafgaat. Je hoeft geen praktiserend katholiek te zijn om iets te herkennen in het idee: even een stap terugzetten, ruimte maken en bewuster leven richting het voorjaar. Hieronder leggen we uit waar de vastentijd vandaan komt, wat de regels precies zijn en hoe je deze veertig dagen op een fijne manier kunt invullen.
Wanneer is de vastentijd in 2026?
De vastentijd heeft geen vaste datum, want hij hangt samen met Pasen, en Pasen schuift elk jaar mee met de maanstand. Voor de komende jaren ziet het er zo uit:
2026: woensdag 18 februari tot en met zaterdag 4 april
2027: woensdag 10 februari tot en met zaterdag 25 maart
2028: woensdag 1 maart tot en met zaterdag 15 april
Het beginpunt is altijd Aswoensdag, en het eindpunt is altijd de zaterdag vlak voor Pasen. De vastentijd valt daardoor bijna altijd samen met het begin van de lente, met de eerste bloemen en de eerste lammetjes. Die band met de natuur is geen toeval: net zoals alles buiten weer fris begint, willen veel gelovigen ook van binnen opnieuw beginnen.
Waar komt de vastentijd vandaan?
Het vasten is veel ouder dan het christendom. In de Bijbel vastten koning David en de profeet Daniël al om Gods hulp te zoeken. Het christelijke gebruik gaat terug op het verhaal dat Jezus zich na zijn doop veertig dagen terugtrok in de woestijn. Rond het jaar 250 werd het vasten uitgebreid naar de hele week voor Pasen, en het Concilie van Nicea getuigt in 325 al van een veertigdagenvasten.
Fris en vrolijk
Roze Teddy HappyHoodie
Of je nu eieren verstopt of zoekt, in Roze Teddy HappyHoodie geniet je van elk lentemoment.
Het getal veertig is in de Bijbel niet willekeurig gekozen. Het komt steeds terug op momenten van voorbereiding en verandering: Noach wachtte veertig dagen voordat hij de ark verliet, Mozes verbleef veertig dagen op de berg Sinaï voordat hij de Tien Geboden kreeg, en het volk Israël was veertig jaar onderweg naar het beloofde land. Telkens gaat het om een periode van intens zoeken die uitloopt op een nieuw begin. Dat patroon wordt in de veertigdagentijd als het ware nagespeeld.
Wat zijn de regels van de vastentijd?
De Katholieke Kerk is in de loop der eeuwen veel milder geworden in haar voorschriften. Waar men vroeger tot zonsondergang vastte en geen vlees en eieren at, gelden nu nog maar twee strikte vastendagen. De huidige regeling ziet er zo uit:
Aan het einde van de veertigdagentijd komt de vreugde van Pasen, en daar mag je gerust feestelijk voor aankleden. In onze paascollectie vind je vrolijke paastruien voor het hele gezin.
Vastendagen: Aswoensdag en Goede Vrijdag. Op deze dagen eet men sober, traditioneel met één volledige maaltijd.
Onthoudingsdagen: Aswoensdag en alle vrijdagen, waarop men geen vlees eet.
Boetedagen: de hele veertigdagentijd, van Aswoensdag tot en met Stille Zaterdag.
De Nederlandse bisschoppen bepaalden in 1989 dat het precieze invullen van de vastentijd verder aan ieders eigen geweten wordt overgelaten. Je voldoet aan de plicht door je duidelijk te beperken in eten, drinken, roken of andere genoegens, en het uitgespaarde geld te bestemmen voor mensen die honger of gebrek lijden. Minderjarigen en zestigplussers zijn van het vastengebod ontheven. Voor protestanten ligt het anders: de calvinistische reformatie brak met de veertigdagentijd en verving die door zeven lijdensweken, waardoor er binnen het protestantisme geen vaste, gezamenlijke vastentraditie bestaat.
Hoe kun je de vastentijd vandaag invullen?
Vasten betekende vroeger vooral minder of eenvoudiger eten, maar tegenwoordig kan het van alles zijn. De kern is steeds hetzelfde: je ontzegt jezelf bewust iets wat normaal vanzelfsprekend is, om zo ruimte te maken voor wat echt telt. Populaire keuzes zijn:
minder of geen alcohol
minder vlees, suiker of snacks
een pauze van social media of beeldschermen
minder kopen of de agenda bewust leger maken
Mooi detail: de zondag is van oudsher de uitzondering. Omdat de zondag een feestdag is, hoef je dan niet te vasten. Veel mensen gebruiken de veertigdagentijd ook om naast het loslaten juist iets toe te voegen, zoals een dagelijks moment van bezinning, een leesrooster met teksten, of meer aandacht voor mensen die het moeilijk hebben. Vasten gaat in die zin niet om strengheid, maar om vertragen.
Die rust mag je ook letterlijk nemen. Een sobere, opgeruimde periode leent zich uitstekend voor stille avonden thuis, met een goed boek in plaats van een scherm. Trek iets warms en comfortabels aan en maak van het minderen geen straf maar een cadeau aan jezelf. In onze collectie loungewear vind je zachte truien en vesten die daar perfect bij passen, en wie het echt knus wil maken kiest een onesie voor de luie zondagen.
De Goede Week: het hoogtepunt van de vastentijd
De laatste week voor Pasen heet de Goede Week en vormt het hoogtepunt van de hele periode. Het tempo vertraagt en de toon wordt serieuzer. De week begint met Palmpasen, dat de feestelijke intocht van Jezus in Jeruzalem herdenkt, waar hij werd onthaald met palmtakken. Daarna volgen de belangrijkste dagen:
Witte Donderdag: de herdenking van het Laatste Avondmaal van Jezus met zijn leerlingen.
Goede Vrijdag: een sobere dag waarop de kruisiging van Jezus centraal staat.
Stille Zaterdag: de stilste dag, waarop wordt stilgestaan bij Jezus' dood.
Pasen: de afsluiting en het hoogtepunt, het feest van de opstanding en een nieuw begin.
Halverwege de veertigdagentijd is er trouwens ook een lichtpunt: halfvasten, een soort adempauze waarop de ernst even wordt onderbroken door iets vrolijkers. Het herinnert eraan dat vasten niet alleen om volhouden draait, maar ook om hoop en perspectief. Voor wie meer wil weten over het slot van deze periode is de betekenis van Pasen een mooi vervolg, want de vastentijd en het paasfeest horen onlosmakelijk bij elkaar. Wil je de overgang naar de lente ook in huis vieren? Kijk dan eens rond in onze paascollectie voor dames.
Vastentijd in het kort
In 2026 duurt de vastentijd van Aswoensdag 18 februari tot zaterdag 4 april.
Tussen Aswoensdag en Pasen liggen 46 kalenderdagen, waarvan 40 vastendagen (de 6 zondagen tellen niet mee).
De Katholieke Kerk kent nog 2 strikte vastendagen: Aswoensdag en Goede Vrijdag.
Het Concilie van Nicea getuigt al in 325 van een veertigdagenvasten.
Minderjarigen en zestigplussers zijn vrijgesteld van het vastengebod.
Veelgestelde vragen over Vastentijd 2026: data, regels en betekenis
De vastentijd in 2026 begint op Aswoensdag 18 februari en loopt tot zaterdag 4 april, de dag voor Pasen. Tussen die data zitten 46 kalenderdagen, maar omdat de zes zondagen niet meetellen als vastendagen, komt de telling uit op veertig dagen. Daarom heet de periode ook wel de veertigdagentijd.
Binnen de Katholieke Kerk zijn er nog twee strikte vastendagen: Aswoensdag en Goede Vrijdag, waarop men sober eet. Daarnaast geldt op Aswoensdag en op alle vrijdagen het onthoudingsgebod, waarop geen vlees wordt gegeten. De rest van de invulling laten de Nederlandse bisschoppen sinds 1989 over aan ieders eigen geweten. Minderjarigen en zestigplussers zijn vrijgesteld van het vastengebod.
De vastentijd, ook wel veertigdagentijd of lijdenstijd, zijn de veertig dagen voor Pasen waarin christenen zich voorbereiden op het paasfeest. Veel mensen vasten in deze periode op een eigen manier: ze minderen of stoppen helemaal met een bepaalde luxe, zoals vlees, alcohol of tegenwoordig ook social media. De kern is bewust minderen en stilstaan om ruimte te maken voor wat echt telt.
Tussen Aswoensdag en Pasen liggen 46 dagen, maar de zes zondagen tellen niet mee als vastendagen, omdat de zondag in de christelijke traditie altijd een feestdag is. Zo blijven er veertig vastendagen over. Het getal veertig is bovendien symbolisch: in de Bijbel trok Jezus zich veertig dagen terug in de woestijn, en ook Mozes, Noach en het volk Israël zijn met dit getal verbonden.
Strikt genomen gaat het bij het katholieke vasten niet om wat je wel of niet mag eten, want in principe mag alles. Op de onthoudingsdagen (Aswoensdag en de vrijdagen) wordt traditioneel geen vlees gegeten, en op de twee vastendagen eet men sober. Veel mensen kiezen er vandaag voor om zich op een eigen manier te beperken, bijvoorbeeld door minder suiker, alcohol of vlees, of door iets anders los te laten.
Voor katholieken begint de vastentijd op Aswoensdag en is het een periode van vasten en bezinning met duidelijke richtlijnen. De calvinistische reformatie brak met de veertigdagentijd en verving die door zeven lijdensweken. Daardoor kent het protestantisme geen vaste, gezamenlijke vastentraditie, al zijn er individuele protestanten die in de veertig dagen voor Pasen wel vasten.
