De betekenis van kerst is in de kern de viering van de geboorte van Jezus Christus, maar voor veel mensen draait kerst vandaag minstens zo sterk om drie tijdloze thema's: samenzijn, geven en licht in de donkerste tijd van het jaar. Het woord kerst is een verbastering van Christus, en Kerstmis betekent letterlijk Christus-mis: de mis ter ere van Jezus. Of je nu gelovig bent of niet, die oude betekenis en de warme gewoontes eromheen kleuren nog altijd hoe wij eind december samenkomen.
Volgens de christelijke traditie vieren we met kerst de geboorte van Jezus, ruim 2000 jaar geleden in een stal in Bethlehem. Christenen geloven dat God Zijn Zoon naar de aarde stuurde om de mensen nabij te zijn en hen te verlossen van hun zonden. Daarom is kerst, samen met Pasen, het belangrijkste feest van het kerkelijk jaar. Het geboorteverhaal staat in het Nieuwe Testament, vooral uitgebreid beschreven in het evangelie van Lucas en korter bij Matteüs.
De naam zelf vertelt het verhaal al. Het woord Kerstmis stamt af van Christus en mis, waarbij de mis de viering is die bij het feest hoort. Kerstenen betekent zelfs letterlijk christelijk maken. Zo zit de oorspronkelijke betekenis van kerst nog steeds verstopt in het woord dat we elke december gebruiken.
Drie favorieten om de kerstsfeer te dragen
1Klassieke Kersttrui Dames – een tijdloos ontwerp dat past bij elk kerstdiner en nooit uit de toon valt.
2Rudolph Kersttrui Dames – het rendier met de rode neus brengt direct een glimlach rond de boom.
Vraag tien mensen wat kerst voor hen betekent en je krijgt tien antwoorden. Toch komen bijna alle antwoorden neer op dezelfde drie thema's, die diep verweven zijn met het oorspronkelijke verhaal.
Samenzijn. Kerst is bij uitstek het feest van bij elkaar komen. Families reizen naar elkaar toe, schuiven aan voor het kerstdiner en spelen spelletjes. Op eerste kerstdag bezoeken veel Nederlanders het ene deel van de familie, op tweede kerstdag het andere. Die warmte rond de tafel is voor veel mensen de echte kern van de feestdagen, en sluit naadloos aan op het idee dat met kerst God dichtbij de mensen kwam.
Gezellig in de winter
Birthday Boy Kersttrui Dames
Birthday Boy Kersttrui Dames is precies dat vrolijke beetje extra dat je kerst nodig heeft.
Geven. Elkaar iets gunnen hoort onlosmakelijk bij kerst. In het kerstverhaal brengen de drie wijzen uit het oosten goud, wierook en mirre mee voor het kindje Jezus. Die geste leeft voort in de cadeaus onder de kerstboom en in het kerstpakket dat werkgevers uitdelen. Het kerstpakket ontstond in de negentiende eeuw, toen boeren hun knechten op tweede kerstdag wat extra voedsel meegaven als dank voor het werk en als steun in de koude maanden.
Licht. Kerst valt in de donkerste periode van het jaar, en niet voor niets is het een feest van licht. Mensen branden kaarsen en hangen lichtjes in de boom. Voor christenen is een brandende kaars het symbool voor Jezus, die zichzelf het licht der wereld noemde. Ook andere geloven kennen lichtfeesten in dezelfde tijd, zoals het joodse Chanoeka en het hindoeïstische Divali. De terugkeer van het licht na de langste nacht is een gedachte die alle culturen verbindt.
De gewoonte om midden in de winter feest te vieren is veel ouder dan het christendom. De Germanen vierden het midwinterfeest, ook wel het Joelfeest genoemd, rond 21 december. Ze vierden dat de langste nacht voorbij was en het licht zou terugkeren, met offers, vuur en veel vlees op tafel. In Scandinavische talen heet kerst daarom nog altijd jul. De Romeinen hielden rond 17 december hun Saturnaliën ter ere van Saturnus, de god van de landbouw, met uitbundige maaltijden en cadeaus, terwijl zelfs slaven vrij hadden.
Pas in de vierde eeuw na Christus koos de kerk 25 december als officiële geboortedag van Jezus, mede om een tegenwicht te bieden aan die oudere midwinterfeesten. De exacte geboortedatum van Jezus is namelijk nooit zeker geweest, maar 25 december bleef hangen. Veel van wat wij nu doen, zoals de groene takken, de lichtjes en het samen eten, heeft dus wortels die ouder zijn dan het kerstfeest zelf.
De symbolen van kerst en hun betekenis
De vertrouwde kerstsymbolen vertellen elk een stukje van het verhaal. De kerststal verwijst rechtstreeks naar de plek waar Jezus in een kribbe werd gelegd, omdat er geen plaats was in de herberg. De kerstster staat voor de ster die volgens het evangelie van Matteüs de drie wijzen naar het kindje leidde. De adventskaarsen tellen de vier zondagen voor kerst af, waarbij elke zondag een kaars extra brandt.
De kerstboom heeft van oorsprong weinig met het christelijke feest te maken. De altijd groene spar stond bij de Germanen symbool voor de terugkeer van het licht in de lente. De versierde boom zoals wij die kennen kwam in de zestiende eeuw op in de Elzas en raakte pas in de negentiende eeuw in Nederland ingeburgerd. Gezellig is hij natuurlijk wel, en hij is vandaag niet meer weg te denken uit de huiskamer. Wil je meer weten over die boomtraditie, dan geeft het Wikipedia-artikel over de kerstboom een mooi overzicht.
Kerst zichtbaar maken: warmte die je kunt dragen
Dat samenzijn, dat geven en die warmte hoeven niet bij de tafel te blijven. Veel gezinnen maken er een traditie van om op eerste kerstdag in dezelfde sfeervolle outfit te zitten, van opa tot de jongste kleinkinderen. Een vrolijke kersttrui is precies zo'n klein gebaar dat de feeststemming zichtbaar maakt en waar iedereen om moet glimlachen op de groepsfoto.
Het mooiste komt naar voren wanneer het hele gezin dezelfde stijl draagt. Dan wordt de kersttrui een klein ritueel op zich, een manier om het samenzijn extra te vieren.
Waarom vieren we twee kerstdagen?
In Nederland is wettelijk vastgelegd dat kerst twee dagen duurt: 25 december is eerste kerstdag, 26 december tweede kerstdag. Dat was ooit anders. Toen kerst werd ingesteld duurde het feest twaalf dagen, tot aan Driekoningen op 6 januari. In de loop der eeuwen werd het soberder. Van 813 tot 1773 kende Nederland zelfs een derde en korte tijd een vierde kerstdag, voordat alleen de twee dagen overbleven die we nu kennen. In 1964 werden beide officieel uitgeroepen tot feestdag.
Tegenwoordig wint de derde kerstdag, hoewel geen officiële vrije dag, weer aan populariteit. Mensen gebruiken die dag graag om na twee dagen familie even bij vrienden te zijn.
Wat betekent kerst voor jou?
Dat is het bijzondere aan dit feest: de betekenis van kerst is voor iedereen net iets anders. Voor de een staat het geboorteverhaal centraal, voor de ander de cadeaus, het kerstdiner of simpelweg een paar dagen rust met de mensen van wie je houdt. Omdat ongeveer een derde van de wereldbevolking van oorsprong christelijk is, viert men in heel veel landen uitbundig kerst, elk met eigen gewoontes. Zoek je inspiratie om er thuis een warm feest van te maken, dan vind je in onze kerstcollectie volop ideeën, van knusse truien tot complete sets voor het hele gezin. En een doordacht kerstcadeau brengt dat oude thema van geven mooi tot leven.
Wist je dat?
Het woord Kerstmis betekent letterlijk Christus-mis, de mis ter ere van Jezus.
Pas in de vierde eeuw na Christus koos de kerk 25 december als geboortedag van Jezus.
Van 813 tot 1773 kende Nederland zelfs een derde, en korte tijd een vierde, kerstdag.
In Scandinavische talen heet kerst nog altijd jul, naar het oude Germaanse Joelfeest.
De versierde kerstboom raakte pas in de negentiende eeuw in Nederland ingeburgerd.
Veelgestelde vragen over Betekenis van kerst: geboorte, samenzijn en licht
Van oorsprong is kerst de viering van de geboorte van Jezus Christus. Het woord Kerstmis betekent letterlijk Christus-mis, de mis ter ere van Jezus. Voor veel mensen draait kerst daarnaast om samenzijn, geven en licht in de donkerste tijd van het jaar.
De essentie van kerst is voor christenen dat God in Jezus dichtbij de mensen kwam. Daaromheen zijn drie tijdloze thema's gegroeid: samen zijn met familie en vrienden, elkaar iets geven, en licht brengen in de donkerste periode van het jaar.
De boodschap achter kerst is er een van hoop, liefde en nabijheid. In het christelijke verhaal kwam Jezus naar de aarde om mensen nabij te zijn. Die boodschap leeft door in de manier waarop wij met kerst voor elkaar zorgen en samenkomen.
Pas in de vierde eeuw na Christus koos de kerk 25 december als geboortedag van Jezus, mede om een tegenwicht te bieden aan oudere midwinterfeesten zoals het Germaanse Joelfeest en de Romeinse Saturnaliën. De exacte geboortedatum van Jezus is nooit zeker geweest.
In Nederland is wettelijk vastgelegd dat kerst twee dagen duurt: 25 en 26 december. Ooit duurde het feest twaalf dagen tot aan Driekoningen. Door de eeuwen heen werd het soberder, en sinds 1964 zijn eerste en tweede kerstdag officiële feestdagen.